Ouderen en verhoogde bloeddruk- Heb oog voor nutriëntentekorten!

meten van bloeddruk
Artikel
Thema
Ouderen
Voeding
Auteur
Els Cornelis
Indicaties
Hypertensie
Actieve stoffen
Co-enzym Q10
Omega-3
Selenium
Vitamine D
Enkel voor leden
Nee

Een verhoogd systolische bloeddruk is veel voorkomend bij oudere patiënten en gaat gepaard met een verhoogd risico op het ontwikkelen van coronaire hartziekte, cerebrovasculaire ziekte, perifere slagaderziekte, progressieve cognitieve achteruitgang en nierfalen. De meest recente Europese richtlijnen bevelen een bloeddrukverlagende strategie aan bij oudere hypertensie patiënten met een diastolische bloeddruk ≥60 mmHg, en met een systolisch bloeddruk tussen 140 en 150 mmHg.

Vitamine D

Een van de risicofactoren van hypertyensie bij ouderen is een laag vitamine D-gehalte. Er zijn intussen veel studies die een indirecte relatie tussen 25-hydroxyvitamine D-serumspiegel en bloeddruk hebben aangetoond. Eén meta-analyse die 18 studies onderzocht, meldde een omgekeerde relatie tussen vitamine D-spiegels en hypertensie en vond dat voor elke 40 nmol/l toename van vitamine D-spiegel het risico op hypertensie werd verlaagd.

Een groep wetenschappers bestudeerden het effect van het nemen van een vitamine D-supplement op hypertensie. Aan 250 personen werd elke dag 1.000 IU (25mcg), 2000 IU (50 mcg) per dag, 4.000 IE (100 mcg) toegediend, of een placebo en dit gedurende drie maanden. Ze ontdekten dat bij elke toename van vitamine D-suppletie en vitamine D-spiegels in het lichaam, de systolische bloeddruk afnam. De diastolische druk bleef echter hetzelfde.

Selenium en Coenzym Q10

Selenium en co-enzym Q10 zijn beide noodzakelijk voor een optimale celfunctie in het lichaam. De inname van selenium is laag in Europa en de endogene productie van co-enzym Q10 neemt af naarmate de leeftijd toeneemt. In een Zweedse studie werden 443 gezonde ouderen opgenomen. Zelfs na 12 jaar kon nog steeds een significant verlaagde cardiovasculaire mortaliteit worden gezien in de groep die vier jaar selenium en co-enzym Q10 toegediend kreeg. Men zag een cardiovasculaire mortaliteit van 28,1% in de behandelingsgroep en 38,7% in de placebogroep. De resultaten worden toegeschreven aan verschillende positieve effecten op de hartfunctie, oxidatieve stress, fibrose en ontsteking.

EPA en DHA

In deze beschreven studie werken 97 ouderen gedurende twaalf weken voorzien van Omega3 (1000 mg EPA en DHA) in combinatie met L-carnitine, Co-enzym Q10, lycopeen,
50 IE vitamine E, 20 mg vitamine B6, 500 mcg methylcobalamine en 400 mcg foliumzuur. De placebo groep kreeg enkel sojaolie toegediend. Totaal cholesterol, LDL-cholesterol, HDL-C cholesterol en hypertensie-gerelateerde symptomen werden vóór en na toediening suppletie bepaald.

Onder de Omega3 en overige suppletie verminderde de diastolische bloeddruk significant (van 81,6  mmHg naar 79,3mmHg). Bloedconcentraties van totaal cholesterol en LDL namen significant af en de HDL-spiegels namen significant toe na twaalf weken Omega3/overige suppletie. Een significant groter deel van de mensen in de gesuppleerde groep tekende minder hoofdpijn, hartkloppingen, beklemmend gevoel op de borst, dit in vergelijking met de sojaoliegroep.

Vitamine K2

Daarnaast is ook vitamine K2 (voornamelijk in de vorm van menaquinone) een belangrijke cofactor, nodig is voor de carboxylatie van vitamine K-afhankelijke eiwitten, zoals Matrix Gla-eiwit (MGP). Deze vitamine K-afhankelijke eiwitten zijn betrokken bij hart- en vaatziekten en osteoartritis, beiden bekend als oorzaken van invaliditeit en mortaliteit bij oudere volwassenen. De carboxylatie van MGP remt namelijk de calcificatie in arteriële en andere zachte weefsels. Menaquinone is voornamelijk te vinden in gefermenteerde producten zoals kwark en tempeh.

Referentie

  • Ferri C et al. Management of Hypertension in the Elderly and Frail Elderly. High Blood Press Cardiovasc Prev. 2017 Mar;24(1):1-11. doi: 10.1007/s40292-017-0185-4. Epub 2017 Feb 8.
  • Alehagen U. Still reduced cardiovascular mortality 12 years after supplementation with selenium and coenzyme Q10 for four years: A validation of previous 10-year follow-up results of a prospective randomized double-blind placebo-controlled trial in elderly. PLoS One. 2018 Apr 11;13(4):e0193120. doi: 10.1371/journal.pone.0193120. eCollection 2018.
  • Tian Shen et al. Effects of 12-week supplementation of marine Omega-3 PUFA-based formulation Omega3Q10 in older adults with prehypertension and/or elevated blood cholesterol. Published online 2017 Dec 27. doi: 10.1186/s12944-017-0617-0. Lipids Health Dis. 2017; 16: 253.
  • Varshil Mehta et al. Does Vitamin D Deficiency Lead to Hypertension? Cureus. 2017 Feb; 9(2): e1038.Published online 2017 Feb 17. doi: 10.7759/cureus.1038
  • Stephanie G. Harshman, The Role of Vitamin K in Chronic Aging Diseases: Inflammation, Cardiovascular Disease, and Osteoarthritis. Curr Nutr Rep. 2016 Jun; 5(2): 90–98. Published online 2016 Mar 31. doi: 10.1007/s13668-016-0162-x