Is rode wijn kankerbevorderend of net beschermend?

Rode wijn rijk aan quercitine en resveratrol
Artikel
Thema
Voeding
Auteur
Els Cornelis
Indicaties
Kanker
Darmkanker
Pancreaskanker
Slokdarmkanker
Actieve stoffen
Resveratrol
Quercetine
Enkel voor leden
Nee

Europese aanbevelingen voor alcoholgebruik leggen de maximumgrens vast op een absoluut maximum van 10 glazen per week. Daarbij wijst de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) op het belang van het inlassen van minstens 2 alcoholvrije dagen. Dit om gewoonte te doorbreken en het lichaam te laten recupereren van alcoholgebruik en de verwerking daarvan. Het gebruik van alcohol blijft een zware belasting voor het detoxificatiesysteem van het lichaam.

Alcohol en risico op kanker

Ook  het risico op bepaalde kankers (leverkanker, pancreaskanker, mondkanker, keelkanker, slokdarmkanker) neemt toe naarmate iemands alcoholgebruik stijgt. Nochtans komen er met de regelmaat van de klok ook studies aandraven met positieve resultaten rond alcoholgebruik. In de meeste gevallen komt het drinken van rode wijn er dan het beste uit. Een onderzoeksteam bundelde in vivo en in vitro studies t.e.m. 2015 om uitspraken te kunnen doen over de effecten van rode wijn op de gezondheid. Het doel was te kijken naar welke kant de balans doorsloeg. 

Rode wijn gewikt en gewogen

Enkele boeiende inzichten die hieruit voortkwamen zijn de volgende:

  • Fytochemicaliën als resveratrol en quercitine hebben duidelijke antikankereigenschappen en een gunstig epigenetisch effect op proaging. Langs de andere kant kan de werkzame dosering resveratrol niet gehaald worden uit licht of matig alcoholgebruik. Hoge dosissen van meer dan drie glazen per dag geeft dan weer meer risico op leverkanker en cirrose. De biobeschikbaarheid van deze stoffen blijkt bovendien ook tegen te vallen.
  • Mondkanker heeft een causaal verband met ethanolinname, in het bijzonder bij consumptie boven de aanbevolen bovengrens van twee drankjes per dag (30 g ethanol/ dag) bij mannen en één dag per dag (15 g ethanol/ dag) bij vrouwen. Dit werd in 2014 bevestigd door het International Agency for Cancer Research.
  • Ook de voedingsgewoonten van wijndrinkers moeten in rekening worden gebracht. Denk maar aan het mediterrane dieet. De fytochemicaliën als aanwezige polyfenolen werken in synergie met de fytochemicaliën uit dagelijks genuttigde groenten en fruit. Het is deze synergie die een gezondheidsbevorderend effect heeft.
  • De aanwezigheid van polyfenolen als resveratrol in druiven hangt bovendien sterk af van de regio waarin ze geteeld zijn. Er zijn dus sterke variaties in anti-inflammatoire, antivirale en antioxidatieve eigenschappen.
  • Acetylaldehyde kan DNA schade veroorzaken en is bijgevolg een kankerverwekkende tussenmetaboliet van alcohol. Het kan de gunstige effecten van polyfenolen teniet doen. 
  • Daarnaast activeert ethanol ook  procarcinogenen, welke bijvoorbeeld ook geïnduceerd worden door tabaksrook en milieuvervuiling. De slijmlaag in de mond wordt daardoor meer permeabel en dus meer vatbaarder voor schade van xenobiotica.
  • Aziatische bevolkingsgroepen zijn genetisch meer vatbaar voor de schadelijke gevolgen van alcohol. Zo blijken Aziaten vaker bepaalde enzymvarianten (ADH en ALDH) voor de afbraak van ethanol te hebben, waardoor ze alcohol anders metaboliseren dan de rest van de bevolking. Hierdoor produceren ze meer acetylaldehyde waardoor ze meer kans hebben op mondkanker.
  • Andere leefstijlfactoren als roken in combinatie met licht alcoholgebruik (1 glas/dag) doet het risico op mondkanker significant toenemen.

Bronnen