Vijf vitamine-mineraaltekorten ten gevolge van maagzuurremmers

Vijf vitamine-mineraaltekorten ten gevolge van maagzuurremmers
Artikel
Thema
Kinderen
Vrouw
Man
50+
Sporter
Auteur
Angélique De Beule
Indicaties
Achloorhydrie
Alzheimer
Bloedarmoede
Diarree
Dyspepsie
Gastritis
GERD
Neurodegeneratieve aandoeningen
Osteoporose
SIBO
Omgevingsfactoren
Medicatie
Microbioom
Enkel voor leden
Nee
Artikel aanraden in Kenniscentrum
Uit

Protonpompremmers (PPI’s)

Maagzuurremmers of protonpompremmers (PPI’s) worden medisch wereldwijd ingezet bij gastro-intestinale klachten zoals dyspepsie, gastro-oesofageale refluxziekte (GERD), gastritis en vorming van maagzweren.

Echter het niet-medisch noodzakelijk, onverantwoord (kort of langdurig) inzetten van PPI’s – omwille van te weinig tussentijdse-evaluatie - kan het risico op micronutriënttekorten aanzienlijk doen toenemen.

Vitamine-mineraaltekorten door verminderd maagzuur

Het langdurig gebruik van maagzuur remmende medicatie kan bij ouderen maar ook bij kinderen en volwassenen - die reeds een “verborgen honger hebben aan micronutriënten” - voor een verhoogd risico aan nutriënttekorten zorgen.

  • Vitamine B12: is een B-vitamine die geactiveerd wordt door de afsplitsing van voedingseiwitten met behulp van het enzym pepsine. De ideale zuurtegraad bedraagt 1,5 – 2. Door het inzetten van PPI’s neemt de pH toe en is pepsine minder effectief, waardoor vitamine B12-malabsorptie kan ontstaan. Zeker 1 op de 5 ouderen loopt het risico op pernicieuze anemie ten gevolge van vitamine B12- malabsorptie
  • Vitamine C: het inzetten van 40 mg omeprazol gedurende 4 weken (pH stijging van 1.4 naar 7,2), zorgde ervoor dat de biologische actieve vorm van vitamine C opvallend verlaagd werd van 5 µm/l naar 3 µm/l. Het gevaar bestaat dat er meer schadelijke nitrosamine-verbindingen gevormd worden.
  • Calcium: vinden we tegenstrijdige berichten. Echter een Klinisch fysiologisch farmacologisch rapport van 2021 publiceert een artikel waarin er weldegelijk een omgekeerd evenredig verband is tussen langdurig gebruik van PPI’s en botsterkte (namelijk een dalende BMD).
  • IJzer: het maagzuur is noodzakelijk om de opneembaarheid van het non-heemijzer (Fe3+) in plantaardige voeding te verbeteren. In een retrospectieve cohortstudie van volwassenen die minstens 1 jaar PPI’s namen, zag men een significante daling van de gemiddelde hemoglobine en-hematocrietconcentraties.
  • Magnesium: op basis van verschillende casusrapporten publiceerde de FDA in 2011 een waarschuwing uit: het gebruik van maagzuurremmers langer dan 1 jaar kan hypomagnesiëmie veroorzaken. Het zou ook kunnen verklaren waarom bij 25% onder de cliënten/patiënten die magnesiumsuppletie nemen, het niet leidt tot de gewenste serummagnesiumverhoging.

Gevolgen van langdurig PPI gebruik

De inname van ongepast langdurig gebruik van maagzuuremmers wordt meer en meer geassocieerd met klachten/aandoeningen zoals

Besluit: het is dus belangrijk om het gebruik van PPI’s regelmatig te laten evalueren door een arts en indien mogelijk het langzaam af te bouwen, met de nodige voeding- en leefstijlaanpassingen.
Bij langdurig noodzakelijk gebruik ervan, dienen we als zorgprofessional attent te zijn voor mogelijks tekorten en kunnen deze wenselijk aangevuld worden met nutraceuticals, die de juiste vorm (organisch - aminozuur gecheleerd), concentratie en opneembaarheid (sublinguaal, nasaal) hebben.

Als zorgprofessional nog meer opzoek naar praktische wetenschappelijke informatie rond de maag?
Meld je dan aan voor de Eerste Hulp bij cofactoren - De maag die doorgaat op zaterdag 18 juni 2022

Referentie

  • Joel J. Heidelbaugh et al. Proton pump inhibitors and risk of vitamin and mineral deficiency: evidence and clinical implications. Ther Adv Drug Saf. 2013 Jun; 4(3): 125–133. doi: 0.1177/2042098613482484
  • Md Saddam Hussain et Tanoy Mazumder. Long-term use of proton pump inhibitors adversely affects minerals and vitamin metabolism, bone turnover, bone mass, and bone strength. J Basic Clin Physiol Pharmacol . 2021 Oct 25. doi: 10.1515/jbcpp-2021-0203
  • Tigran Makunts et al. Proton-pump inhibitor use is associated with a broad spectrum of neurological adverse events including impaired hearing, vision, and memory. Scientific Reports volume 9, Article number: 17280 (2019).
  • Nele Brusselaers et al. Maintenance therapy with proton pump inhibitors and risk of gastric cancer: a nationwide population-based cohort study in Sweden. BMJ Open2017 Oct 30;7(10):e017739. doi: 10.1136/bmjopen-2017-017739.
  • Nele Brusselaers et al. Long-term proton pump inhibitor usage and the association with pancreatic cancer in Sweden. J Gastroenterol . 2020 Apr;55(4):453-461. doi: 10.1007/s00535-019-01652-z.