Inzicht in immuunveranderingen bij vrouwen met hevige menstruele bloedingen

Inzicht in immuunveranderingen bij vrouwen met hevige menstruele bloedingen
Artikel
Thema
Vrouw
Auteur
Ilse van Bladel
Indicaties
Endometriose
Inflammatie
Menstruatieklachten
Omgevingsfactoren
Voeding
Enkel voor leden
Nee
Artikel aanraden in Kenniscentrum
Uit

De menstruatie; een uitzonderlijk proces bij vrouwen en enkele diersoorten

De menstruatie is een vrij uitzonderlijk fysiologisch proces dat alleen voorkomt bij mensen en enkele diersoorten zoals sommige (mens)apen. En blijkbaar ook bij sommige vleermuizen, olifantspitsmuizen en rotskonijnen. Het is dus vrij uniek en het doel ervan is zelfs nog niet volledig duidelijk, aldus Berbic en Fraser.

Het sterk gereguleerde proces kent opeenvolgende endocriene veranderingen. Het begint met de productie en groei van follikels onder invloed van het hormoon oestrogeen in de proliferatieve fase. Daarna volgt de luteale fase waarin progesteron toeneemt. Het baarmoederslijmvlies ofwel het endometrium verandert en wordt klaargemaakt voor de innesteling van het embryo. Zodra de luteolyse begint, dalen de oestradiol- en progesteronspiegels. Dit resulteert uiteindelijk in de oppervlakkige afbraak van het endometriumweefsel, waarna de menstruatiebloeding optreedt.

Een complex inflammatoir proces in het endometrium

Vroeger werd verondersteld dat menstruatie slechts een endocrien proces was dat werd aangedreven door veranderingen in de hormonen uitgescheiden door de eierstokken. Het wordt echter steeds duidelijker dat het een veel complexer proces is. In de premenstruele fase is namelijk sprake van een 'leukocyteninfiltratie' in het endometrium. Ook is aangetoond dat de menstruatie een complex inflammatoir proces is. Dit ontstekingsproces gaat gepaard met een reeks grote veranderingen in de samenstelling van het baarmoederslijmvlies en in de functies van verschillende soorten leukocyten tijdens de menstruatiecyclus.

Veranderingen in de immuuncellen in het baarmoederslijmvlies

Berbic en Fraser stellen dat de verschillende leukocyttypes in het endometrium sterk kunnen veranderen van functie en in aantal tijdens de menstruatiecyclus, vooral tijdens de premenstruele en menstruatiefase. De leukocyten hebben waarschijnlijk een reeks functies die verband houden met mucosale bescherming, decidualisatie, innesteling van het embryo- en het proces van afbraak, herstel en hermodellering van menstruatieweefsel. Er zijn veel immuuncellen geïdentificeerd in het endometrium. Degenen die het meest relevant zijn voor de menstruatie zijn naturalkillercellen, macrofagen, mestcellen, neutrofielen, dendritische cellen en regulatoire T-cellen (Treg).

Stoornissen in de immuuncellen bij endometriose en hevige bloedingen

Bij vrouwen met hevige menstruatiebloedingen en/of endometriose zijn dus stoornissen te zien in het aantal, de verdeling en de functie van de immuuncellen in het endometrium.

Deze immuunveranderingen zijn waarschijnlijk toe te schrijven aan een aantal factoren, zoals

  • De rekrutering van leukocyten en de migratie ervan uit de perifere circulatie,
  • Apoptose en celverlies tijdens de afbraak van baarmoederslijmvlies
  • Cellulaire proliferatie in het weefsel

Als deze immunologische regulatie ontregeld is, kan er een inflammatoire omgeving ontstaan die waarschijnlijk niet alleen een succesvolle innesteling van het embryo verstoort, maar die ook bijdraagt ​​aan andere pathologieën, zoals hevig menstrueel bloedverlies en endometriose.

Aanknopingspunten voor verbeterde therapeutische interventies

De rol van het immuunsysteem bij endometriose is complex en lijkt gepaard te gaan met een disbalans tussen de neuro-endocriene en immunologische functie van de baarmoeder. Een verhoogde stressrespons, gekenmerkt door een verhoogde afgifte van corticotropine releasing hormoon (CRH) en urocortine bij endometriose, beïnvloedt de lokale immuunomgeving en lijkt bij te dragen aan veranderde immunologische profielen en immuuncelfunctie bij vrouwen met endometriose.

Het begrijpen van de rol van de immuunrespons tijdens de menstruatie in zowel fysiologische als pathologische situaties biedt potentieel voor het ontwikkelen van betere therapeutische interventies. Door modulatie van de immuunrespons kan er worden ingezet op preventie van menstruatiestoornissen zoals hevige bloedingen en endometriose.

Voor praktische voeding- en suppletietips bij endometriose lees ook:

Referenties

Berbic, M., Fraser, I.S. (2013). Immunology of normal and abnormal menstruation. Sage journals