Insulineresistentie en PCOS: een natuurlijke aanpak met het spoorelement chroom

Insulineresistentie en PCOS: een natuurlijke aanpak met het spoorelement chroom
Artikel
Thema
Vrouw
Auteur
Ilse van Bladel
Indicaties
Amenorroe
Hyperandrogenisme
Insulineresistentie
Obesitas
PCOS
PMS
Vruchtbaarheid / Fertiliteit
Actieve stoffen
Omgevingsfactoren
Beweging
Leefstijl
Voeding
Enkel voor leden
Nee
Artikel aanraden in Kenniscentrum
Uit

PCOS; een complexe hormonale aandoening

PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS) is een complexe gynaecologische aandoening die voorkomt bij minimaal 5 tot 10% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Bij PCOS is er sprake van een verstoorde groei van eiblaasjes in de eierstokken door een onevenwicht in de hormoonbalans. De follikels blijven in de beginfase en rijpen onvoldoende, waardoor er geen of minder vaak een eisprong ontstaat. Een verminderde vruchtbaarheid kan dan het gevolg zijn.

Overgewicht en hyperandrogenisme

De formele diagnose PCOS wordt gesteld als minimaal twee van de volgende drie symptomen aanwezig zijn: oligo- of anovulatie (onregelmatige of ontbrekende eisprong), hyperandrogenisme (symptomen die horen bij een overmatige productie van androgenen) en de aanwezigheid van meer dan 12 ‘cystes’ per eierstok. Vrouwen met PCOS kunnen dan ook last hebben van overmatige lichaamsbeharing (hirsutisme), acne, haaruitval (alopecia) en onregelmatige menstruaties. PCOS komt vaker voor bij vrouwen met overgewicht, maar kan ook optreden bij een gezond gewicht. Erfelijke factoren kunnen eveneens van invloed zijn.

PCOS gaat gepaard met insulineresistentie en hyperinsulinemie

Insulineresistentie en hyperinsulinemie zijn belangrijke metabole kenmerken in de pathogenese van PCOS en spelen ook een rol bij hyperandrogenisme. Therapieën gericht op het verminderen van hyperinsulinemie en insulineresistentie kunnen leiden tot een verbetering van hyperandrogenisme en de metabole afwijkingen bij PCOS. Van het spoorelement chroom is bekend dat het betrokken is bij het metabolisme van glucose en de werking van insuline in het lichaam. Chroom wordt ook wel de glucosetolerantiefactor genoemd. In diverse studies is het effect van suppletie met chroom op insulineresistentie en PCOS onderzocht. Anderson stelt in zijn studie dat chroom de insulinebinding aan cellen en het aantal insulinereceptoren verhoogt en het enzym ‘insulin receptor kinase’ activeert, waardoor de insulinegevoeligheid toeneemt.

Onevenwichtige mineraalstatus vormt een risico voor insulineresistentie

In een prospectieve studie van Chakraborty et al. werd onderzocht of vrouwen met PCOS, met en zonder insulineresistentie, een onevenwichtige mineraalstatus vertonen. Bij 132 vrouwen met PCOS (waarvan 50 met en 82 zonder insulineresistentie) en 46 controlevrouwen werden onder meer diverse hormoonwaarden en serumspiegels van koper, mangaan, zink, magnesium, chroom en calcium gemeten. Vrouwen met PCOS hadden een hogere calcium- en lagere mangaanspiegel in vergelijking met de controlegroep. PCOS-vrouwen met insulineresistentie vertoonden significant lagere magnesium- en chroomspiegels en hogere zink- en koperspiegels. Bij vrouwen met insulineresistentie correleerden de magnesium- en chroomspiegels significant met de nuchtere insulinespiegels. De studie concludeert dat een onevenwichtige mineraalstatus een belangrijke basis vormt voor insulineresistentie bij PCOS.

Suppletie met chroom bij adolescente meisjes

In een onderzoek van Amr en Abdel-Rahim werden 35 adolescente meisjes met PCOS gedurende zes maanden met 1000 mcg chroompicolinaat behandeld. Uit de pre- en postmeting bleek het aantal meisjes met oligomenorroe en amenorroe (verminderde en ontbrekende menstruaties) te zijn afgenomen; van 29 van de 35 meisjes (83%) naar 11 van de 35 meisjes (31%). Ook was er een significante afname van het gemiddelde ovariumvolume, het totaal aantal follikels en het gehalte vrij testosteron. Er was geen significante verbetering op het vlak van acne of overmatige haargroei.

Chroom vergeleken met metformine bij PCOS

Een interessante studie van Amooee et al. tot slot vergelijkt de effecten van het gebruik gedurende drie maanden van het diabetesmedicijn metformine (1500 mg per dag) en chroompicolinaat (200 mcg per dag) bij 92 vrouwen. Voor en na de behandeling werden diverse lichaams- en hormonale metingen verricht. Chroompicolinaat bleek de nuchtere bloedsuiker aanzienlijk te verlagen na drie maanden. Ook waren de serumspiegels van nuchtere insuline significant gedaald en nam de insulinegevoeligheid toe. De vrouwen die metformine innamen, hadden significant lagere niveaus van testosteron en vrij testosteron na drie maanden. Er was geen significant verschil in ovulatie- en zwangerschapspercentages tussen beide groepen. De studie concludeert dat chroompicolinaat de nuchtere bloedsuiker- en insulinespiegels verlaagt en de insulinegevoeligheid bij PCOS-vrouwen verhoogt. Gebruik van metformine gaf vergelijkbare effecten en verminderde tevens het hyperandrogenisme. Over het algemeen werd chroompicolinaat beter verdragen dan metformine.

Chroom; een veilige natuurlijke interventie

Ook in de studie van Jamilian et al. zijn gunstige effecten zichtbaar op het insulinemetabolisme bij vrouwen met PCOS na acht weken suppletie met 200 mcg chroompicolinaat. Het supplement chroom biedt dus een veelbelovende natuurlijke therapeutische interventie. In de genoemde studies wordt chroompicolinaat gebruikt. Organische chromiumgist (chroom vanuit een organische gistbron) is echter een actieve vorm van chroom die nog beter door het lichaam wordt opgenomen.  

Vijf tips bij insulineresistentie

  1. Zorg voor voldoende dagelijkse inname van chroom via voeding. Chroom vind je in eigeel, volle granen, zemelen, koffie (Arabica, lichtgeroosterd), noten, sperziebonen, broccoli en vlees (grasgevoederd, antibioticavrij). Kies je voor een therapeutische interventie met suppletie ga dan uit van 200 mcg chroom (best opneembare vorm: organische chromiumgist) per dag gedurende 3-6 maanden.
  2. Zorg voor voldoende beweging en doe dit regelmatig op een nuchtere maag. Dit verbetert de insulinegevoeligheid en helpt spieren suikers opnemen uit je bloed. Ook interventies zoals Intermitted Fasting hebben een gunstig effect op de bloedsuikerspiegel.
  3. Eet minder snelle koolhydraten en meer vezels (25-40 gram per dag) uit groenten, fruit, peulvruchten, noten & zaden en volkoren granen.  
  4. Vermijd stress. Stress heeft invloed op je bloedsuikerspiegel. Zorg voor voldoende ontspanning via meditatie, yoga, wandelen in de natuur en een goede regelmatige nachtrust.
  5. Zorg voor een gezond gewicht en drink voldoende zuiver water.

Meer lezen over PCOS?

Eerste hulp bij cofactoren (EHBC): eierstokken

Zoek je meer verdieping over de eierstokken? Meld je dan aan voor de interactieve sessie EHBC: eierstokken op 3 mei.

Referenties

  1. Anderson, R.A. (2000). Chromium in the prevention and control of diabetes. Diabetes & Metabolism, 26(1): 22-7
  2. Chakraborty, P. et al. (2013). Altered trace mineral milieu might play an aetiological role in the pathogenesis of polycystic ovary syndrome. Biological Trace Element Research, 152(1), p. 9-15.
  3. Amooee, S. et al. (2013). Metformin versus chromium picolinate in clomiphene citrate-resistant patients with PCOS: A double-blind randomized clinical trial. International Journal of Reproductive Biomedicine, 11(8), p. 611-618
  4. Jamilian, M., Asemi, Z. (2015). Chromium supplementation and the effects on metabolic status in women with Polycystic Ovary Syndrome: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Annals of Nutrition & Metabolism, 67(1): 42-8
  5. Amr, N, Abdel-Rahim, H.E. (2015). The effect of chromium supplementation on polycystic ovary syndrome in adolescents. Journal of Pediatric and Adolescent Gynecology, 28(2):114-8