Hoofdpijn na het drinken van een wijntje? Biogene amines mogelijks de boosdoener!

Rood wijntje drinken met vrienden
Artikel
Thema
Vrouw
Man
50+
Auteur
Angélique De Beule
Indicaties
Astma
Duizeligheid
Histamine-intolerantie
Hoofdpijn
Jeuk
Migraine
Urticaria
Omgevingsfactoren
Voeding
Enkel voor leden
Nee
Artikel aanraden in Kenniscentrum
Uit

Biogene aminen, afgeleiden van aminozuren

Dergelijke lichamelijke reacties kunnen het gevolg zijn van een teveel aan gevormde biogene amines zoals tyramine, histamine, kadaverine, putrescine … stikstofverbindingen afgeleid van aminozuren met behulp van microbiële decarboxylatie.

Aminozuur 

Biogene amine

Vorm

Histidine

Histamine (HIS)

Heterocyclisch

Lysine

Cadaverine (CAD)

Alifatisch

Tyrosine

Tyramine (TYR)

Aromatisch

Tryptofaan

Tryptamine (TRY)

Heterocyclisch

Methionine         

Spermidine en spermine

Alifatisch

Fenylalanine

Fenylethylamine

Aromatisch

Ornithine

Putrescine/spermidine (PUT)      

Alifatisch

Tabel: voornaamste biogene aminen en hun aminozuur afgeleide


Kleine hoeveelheden biogene amines zijn cruciaal voor biologische processen in ons lichaam. Zo vormen ze een belangrijke bron van stikstof en zijn ze belangrijke bouwstenen bij de aanmaak van onder meer nucleïnezuren (DNA, RNA), eiwitten en hormonen. Ze spelen een cruciale rol in het humane zenuwstelsel als neurotransmitter en het cardiovasculair systeem.

Histamine-intolerantie

Echter een te hoog gehalte aan biogene amines kan schade richten aan het zenuw- en hartvatensysteem. Bovendien kunnen putrescine, spermidine, spermine en cadaverine reageren met nitriet en kankerverwekende nitrosamines vormen.

Histamine en tyramine zijn de twee amines die het meest in verband worden gebracht met nadelige gezondheidseffecten. Beiden dienen in het lichaam afgebroken te worden door monoaminoxidase (MAO) en diamine oxidase (DAO) enzymen. Bij sommige mensen is de DAO-activiteit verlaagd of geblokkeerd: genetische aanleg, gastro-intestinale problemen en of door de inname van bepaalde medicatie (antidepressiva, anti-Parkinson medicatie). De histamine-opstapeling bereikt een toxisch niveau en kan aanleiding geven tot histamine-intolerantie.

Mogelijke symptomen van histamine-intolerantie: maag-darm klachten, jeuk, urticaria, kortademigheid (astma), duizeligheid en migraine.

Dergelijke mensen kunnen best opletten met voedingsmiddelen zoals vis (tonijn, haring, gepekeld, gedroogd), zuivelproducten, droge worst, kaas, gefermenteerde groenten en alcoholische dranken zoals bier en wijn.

Ook kinderen dienen op te letten voor commerciële vruchtensappen die hoog kunnen zijn aan tyramine. Wat is het beste? Fruit of 100% vruchtensap? Tien concrete richtlijnen. | BIOK Center

Op zoek naar een low-histamine visrecept? Geroosterde zalmmoot met ovenschotel van witloof, aardappel en mozzarella - Low-histamine | BIOK Center

Rode wijn bevat meer biogene aminen

Zes jonge gezonde studenten (22 – 27 jaar oud) dronken gedurende een avond 3 glazen (450 ml) Italiaans rode wijn van de tap. Binnen de 8 uur vertoonden ze de eerste symptomen van histamine-intolerantie. Bij sommige proefpersonen werd een volledig (klinisch) herstel pas bereikt na 60 uur.

Uit onderzoek bleek dat de rode wijn hoge concentraties aan putrescine, histamine en tyramine bevat:

Tabel concentraties

Tot op heden werd er door de EFSA  geen max. toelaatbare histidine-concentraties bepaald voor de wijnindustrie zoals die werd vastgelegd voor de visproducten.

Uit studies is gebleken dat bij gevoelige personen, de inname van 4 mg histidine via wijn reeds aanleiding kan geven tot histidine-vergiftiging.

Factoren die biogene aminen in wijn sterk doen toenemen:

  • Malolactische fermentatie (MLF) vnl. bij rode wijnen: een microbiële fermentatie waarbij appelzuur wordt omgezet in melkzuur
  • Mousserende of schuimwijn: is vnl. een witte wijn waar koolzuurgas werd aan toegevoegd
  • Druiven van slechte kwaliteit
  • Zuurtegraad: rode wijnen hebben een hogere pH dan witte wijnen en daarom zijn ze gevoeliger voor de vorming van biogene aminen
  • Bewaarcondities: temperatuur, bewaarplaats. Wijnen afkomstig van een tap bevatten meer biogene aminen dan wijnen afkomstig van de fles.

Meer info over biogene aminen en andere mogelijke oorzaken van intoleranties?
Schrijf je dan in voor de
voedingscoachmodule 6: Microbieel evenwicht

Referentie :

Francesco Esposito et al. Level of Biogenic Amines in Red and White Wines, Dietary Exposure, and Histamine-Mediated Symptoms upon Wine Ingestion. Molecules. 2019 Oct; 24(19): 3629.