Het nut van butyraat ter preventie van obesitas

De preventieve toepassing van boterzuur bij obesitas
Artikel
Thema
Vrouw
Man
50+
Auteur
Mieke de Geeter
Indicaties
Metabool syndroom
NAFLD
Obesitas
Overgewicht
Actieve stoffen
Omgevingsfactoren
Microbioom
Voeding
Enkel voor leden
Nee
Artikel aanraden in Kenniscentrum
Uit

Obesitas heeft wereldwijd pandemische niveaus bereikt, zo’n 39% van de wereldbevolking heeft overgewicht en zo’n 13% is obees. Het is de belangrijkste factor voor co-morbiditeiten zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten, dyslipidemie en NAFLD of non-alcoholic fatty liver disease. Meestal is obesitas een multifactorieel verhaal en het gevolg van een complexe wisselwerking tussen epigenetica en de individuele genetische predispositie. Veranderingen in het darmmicrobioom kunnen hierbij een belangrijke rol spelen.

Short-chain fatty acids

SCFA’s of short-chain fatty acids of korte keten vetzuren zoals acetaat, propionaat en butyraat zijn organische zuren die in het darmlumen worden geproduceerd door bacteriële fermentatie van hoofdzakelijk onverteerbare koolhydraten, met name resistent zetmeel en voedingsvezels. Geschat wordt dat de SCFA’s bijdragen tot zo’n 60-70% van de energiebehoefte van de colonepitheelcellen. De dagelijkse nood voor het lichaam bedraagt zo’n 10 gram butyraat.

Butyraat krijgt een bijzondere aandacht vanwege de gunstige effecten op zowel het cellulaire energiemetabolisme als op de intestinale homeostase. Het speelt een belangrijke rol bij de modulatie van immuun- en inflammatiereacties en de functie van de darmbarrière. Door zijn rol in de darm-hersenas heeft butyraat ook een belangrijke invloed op de hersenen.

Butyraat en zijn rol bij obesitas

Een review van januari 2021 toont aan dat butyraat van invloed is op verschillende organen naast zijn rol in de darm.

  • Butyraat stimuleert het antioxidantensysteem in de lever en zorgt voor een verminderde inflammatie. Een daling in hypercholesterolemie en leversteatose werd waargenomen.
  • In de pancreas zorgt butyraat voor een verhoogde insuline secretie en een daling van de glucagon secretie, wat zorgt voor een evenwichtiger glucosemetabolisme.
  • In het vetweefsel stijgt de leptine productie en vermindert de inflammatie.
  • Tot slot zag men een stijging van de mu-opioid receptor in de hersenen wat aanleiding geeft tot minder overeten. Er wordt verondersteld dat dit samenhangt met een verandering in dopaminereceptoren in de hersenen.

We kunnen dus concluderen dat butyraat een uiterst veelzijdig nutriënt is, dat geproduceerd wordt door ons eigen microbioom. Het speelt een belangrijke rol tussen gastheer en microbioom en kan hierdoor verschillende metabole routes tegelijk reguleren.

Praktische tips voor een evenwichtig butyraatmetabolisme

Voorzie aan de ene kant een voldoende aanvoer van voedingsstoffen die gefermenteerd kunnen worden en zorg aan de andere kant voor een darmmicrobioom in evenwicht om zo de productie te verhogen.

  • Consumeer zo’n 25 tot 40 gram vezels per dag = dagelijks minstens 500 gram groenten en 150 gram fruit
  • Eet zoveel mogelijk verschillende soorten groenten en fruit
  • Kies bij de lunch voor groente beleg op een volle granen boterham met daarnaast een rauwkostsalade. 
  • Kies eventueel voor een butyraat supplement of een evenwichtig voedingsvezel preparaat wanneer de inname om de één of andere reden spaak loopt
    Ideeën voor evenwichtige lunchgerechten:ontdek via volgende link via Kennis.center
  • Vermijd zoveel mogelijk het gebruik van antibiotica
  • Laat geraffineerde suikers aan de kant staan
  • Wees voorzichtig met overmatig gebruik van ontsmettingsmiddelen
  • Stop met roken en probeer alcohol te beperken. Ga bijvoorbeeld voor een hydraterend theetje op basis van mandarijn

Referenties

  • Coppola S, Avagliano C, Calignano A et al. The protective role of butyrate against obesity and obesity-related diseases. Molecules 2021. DOI: 10.3390/molecules26030682.
  • Liu H, Wang J, He T et al. Butyrate: a double-edged sword for health? Adv Nutr 2018. DOI: 10.1093/advances/nms009.
  • Karlsson HK, Tuominen L, Tuulari JJ et al. Obesity is associated with decreased mu-opioid but unaltered dopamine D2 receptor availability in the brain. J Neurosci 2015. DOI: 10.1523/jneurosci.4744-14.2015.