Bloedarmoede en lactoferrine

Bloedarmoede
Artikel
Thema
Kinderen
Vrouw
Auteur
Mieke De Geeter
Indicaties
Bloedarmoede
Zwangerschap
Actieve stoffen
Omgevingsfactoren
Voeding
Enkel voor leden
Nee
Artikel aanraden in Kenniscentrum
Uit

Bij bloedarmoede of anemie is er een tekort aan rode bloedcellen in het bloed of bevatten de rode bloedcellen te weinig hemoglobine. Hemoglobine is een ijzerhoudend eiwit dat zorgt voor het binden en vervoeren van zuurstof uit de longen naar de verschillende perifere weefsels. Bloedarmoede kan gepaard gaan met een algemeen gevoel van zwakte, vermoeidheid, hoofdpijn en een versnelde hartslag.

Lactoferrine, een ijzerbindend multifunctioneel glycoproteïne

Om ijzer in een niet-toxische vorm te binden, spelen lactoferrine, maar ook transferrine, twee ijzerbindende glycoproteïnen een centrale rol. Lactoferrine, voor het eerst geïsoleerd uit rundermelk in 1939 en uit humane melk in 1960, is de belangrijkste door zijn multifunctionaliteit. Menselijk colostrum bevat de hoogste concentratie aan lactoferrine. Lactoferrine werkt antibacterieel maar het effect wordt tenietgedaan door ijzersuppletie. Daarnaast heeft lactoferrine ook antivirale en anti-inflammatoire capaciteiten.

Ijzer of lactoferrine bij bloedarmoede?

In 2019 werd een studie opgezet om de effecten van lactoferrine te bekijken bij kinderen met bloedarmoede door ijzertekort. 94 kinderen tussen 6 en 12 jaar waarvan 58 meisjes en 36 jongens kregen ofwel orale toediening van 100 mg runderlactoferrine ofwel 6mg/kg/dag elementair ijzer gedurende 30 dagen. Het resultaat was een significant hoger aantal rode bloedcellen, hemoglobine, serumferritine en totaal ijzer in de lactoferrinegroep na 30 dagen.

Ook tijdens zwangerschap treedt ijzergebrek vaak op. Deze vorm van anemie is een risicofactor voor vroeggeboorte en vervolgens een laag geboortegewicht met mogelijks een zwakke neonatale gezondheid. Ijzersuppletie wordt dan ook op grote schaal aanbevolen aan zwangere vrouwen. In 2005 werd een studie opgezet met 3 groepen. Groep 1 weigerde behandeling, groep 2 kreeg oraal 520mg ijzersulfaat per dag en groep 3 nam 2 x per dag 100 mg runderlactoferrine in. In de onbehandelde groep daalden de hemoglobine- en serumijzerwaarden aanzienlijk. In beide andere groepen zag men wel een stijging in de waarden maar met een sterkere stijging bij de vrouwen behandeld met lactoferrine. Daarnaast leidde de inname van lactoferrine tot quasi geen bijwerkingen vergeleken met de ijzersulfaatgroep.

Praktische tips bij ijzertekort

  • Eet af en toe een stukje biologisch vlees of vis: bevat de gemakkelijk opneembare ijzervorm
  • Vermijd koffie bij de maaltijd: de polyfenolen verminderen de ijzeraborptie
  • Vermijd wijn bij de maaltijd: tannine bindt ijzer en voert het af
  • Kies voor biologisch zuurdesembrood: zo loopt het fytinezuur niet weg met je ijzer
  • Drink ’s morgens een glas lauw water met citroen: bevordert de zuurtegraad van de maag en dus de opname van ijzer
  • Eet regelmatig paprika, aardbeien, citrusvruchten: vitamine C zorgt voor een betere opname
  • Varieer in de je voeding zodat je alle B-vitamines inneemt: belangrijk voor je ijzermetabolisme

Referenties

  • Rosa L, Cutone A, Lepanto LS et al. Lactoferrin: a natural glycoprotein involved in iron and inflammatory homeostasis. Int J Mol Sci 2017. DOI: 10.3390/ijms18091985.
  • El-Khawaga A, Abdelmaksoud H. Effect of lactoferrin supplementation on iron deficiency anemia in primary school children. IJMA 2019. DOI: 10.21608/ijma.2019.12596.1003.
  • Paesano R, Torcia F, Berlutti F et al. Oral administration of lactoferrin increases hemoglobin and tot serum iron in pregnant women. Biochem Cell Biol 2005. DOI: 10.1139/O06-040.