COPD en astma bekeken door een microbiële bril

tekening van slijm op longen
Artikel
Thema
Fyto - Kruiden
Milieu
Ouderen
Auteur
Angélique De Beule
Indicaties
COPD
Astma
Mucovisidose
Actieve stoffen
Propolis
Selenium
Enkel voor leden
Nee

Het luchtwegenmicrobioom is een polymicrobieel ecosysteem opgebouwd uit bacteriën, virussen en fungi, die continue met elkaar in verbinding staan. De microbiële balans is van uiterst belang om zowel de structuur als de slijmlaag van de luchtwegen intact te houden.

Attack en Climax community bij cystische fibrose

  • Cystische fibrose of mucovisidose is een aandoening waarbij de samenstelling van het slijm in de longen abnormaal taai is. Specifieke streptokokken en stafylokokken stammen maken samen met eucaryotische virussen deel uit van het aanvallende team (Attack). Zij domineren het longmicrobioom en lokken hierdoor een sterke immuunreactie uit. Met het vormen van littekenweefsel (= fibrose) als gevolg.
  • Een tweede groep pathogenen bestaande uit o.a. Pseudominas aeruginosa vormen het climax team. En gaan door hun interactie met het aanvallende team, de longstructuur hervormen, waardoor het vrij ademhalen bemoeilijkt wordt.

Beide teams produceren een biofilm, waardoor ze zich met behulp van zelfgemaakte componenten (= quorum sensing) optimaal kunnen beschermen tegen de gangbare breedspectrum antibiotica.

Schimmels aan de basis bij COPD en astma

Bij chronische longinfecties zoals COPD en astma zien wetenschappers dat niet alleen het bacterioom, maar ook de schimmelpopulatie, het mycobioom, een belangrijke impact heeft op de gezondheid van de longen.

Eén van de cross-reacties die aan de basis ligt van de ontwikkeling van COPD, is de interactie tussen Candida albicans – gist/ schimmel in de darm – en de Aspergillus fumigatus sporen die via het inademen terecht komen in de longen. Bij het inzetten van antibiotica stellen wetenschappers vast dat zowel de Candida als de Aspergillus fumigatus zich verder ontwikkelen in een pathogene vorm. Hierdoor wordt ademhalen bemoeilijkt en neemt de kans op longemfyseem toe.

Ecologische aanpak is de toekomst!

Willen we chronische longinfecties zoals COPD weldegelijk aanpakken bij de bron, dringt zich een nieuwe aanpak op! “The ecological approach” of de ecologische benadering waarbij de verschillende microbiële interacties in kaart worden gebracht a.d.h.v. DNA-, RNA-, eiwit en metaboliet gebaseerde technieken. Hierdoor krijgen wetenschappers en medici meer inzicht met welke integrale therapeutische interventies ze dergelijke complexe vraagstukken kunnen aanpakken.

P. aerigunosa biofilm inhibitie met honing en propolis

Een recent voorbeeld hiervan is het inzetten van honing dat polyfenolische nutriënten bevat die efficiënt zijn in het doorbreken van de cel-tot-cel communicatie bij pathogenen zoals P. aerigunosa. Met behulp van selenium bio-nanopartikels is men erin geslaagd om de oplosbaarheid als de biobeschikbaarheid van de polyfenolen te vergroten.
Een baanbrekende synergie tussen selenium en honing zorgt er namelijk voor dat de quorum sensing activiteit alsook de biofilmvorming van de P. aerigunosa met succes geïnhibeerd wordt.
Ook propolis, een ander bijenproduct, heeft dezelfde antagonistische werking als honing t.o.v. de P. aerigunosa.

Meer weten over COPD en Astma? Schrijf je dan nu in voor het COPD-seminarie
van 12 oktober 2019 te Gent.
COPD - Astma- Seminarie

Referentie

  • Douglas Conrad et al. Cystic Fibrosis Therapy: A Community Ecology Perspective. Am J Respir Cell Mol Biol. 2013 Feb; 48(2): 150–156. doi: 10.1165/rcmb.2012-0059PS
  • Petra Bacher et al. Cell 176, 1–16, March 7, 2019
  • Prateeksha et al. Scaffold of Selenium Nanovectors and Honey Phytochemicals for Inhibition of Pseudomonas aeruginosa Quorum Sensing and Biofilm Formation. Front Cell Infect Microbiol. 2017; 7: 93. Published online 2017 Mar 23. doi: 10.3389/fcimb.2017.00093
  • Stefania De Marco et al. Antibiofilm and Antioxidant Activity of Propolis and Bud Poplar Resins versus Pseudomonas aeruginosa.
    Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine
    Volume 2017, Article ID 5163575, 11 pages. https://doi.org/10.1155/2017/5163575