Kerrie en vitamine B1, gunstig effect op het metabool syndroom

Kerrie en vitamine B1, gunstig effect op het metabool syndroom
Artikel
Thema
Vrouw
Man
50+
Auteur
Ilse van Bladel
Indicaties
Diabetes
Hart- en vaatziekten
Hypercholesterolemie
Hypertensie
Insulineresistentie
Metabool syndroom
Nieraandoeningen
Obesitas
Actieve stoffen
Omgevingsfactoren
Voeding
Enkel voor leden
Nee
Artikel aanraden in Kenniscentrum
Uit

Het metabool syndroom (MetS)

De prevalentie van het metabool syndroom (MetS) wereldwijd is hoog (ruim 30%) en is tijdens de COVID-19-pandemie zelfs toegenomen. Voor het metabool syndroom worden in verschillende landen diverse definities gehanteerd. Het gaat om een cluster van cardiometabole aandoeningen met een gemeenschappelijke etiologie, zoals insulineresistentie, hyperinsulinemie, abdominale obesitas, dislipidemie, een gestoorde glucosetolerantie en hypertensie. Mensen vanaf 45 jaar met het metabool syndroom lopen een hoger risico op hart- en vaatziektes, diabetes type 2 en nierschade.

Leefstijl, genetische factoren en zware metalen

Voedingskeuzes kunnen een rol spelen in chronische ziekten, zoals het metabool syndroom. De consumptie van voeding met veel verzadigd transvet, fructose en calorieën, overmatig gebruik van tabak en alcohol en een zittende levensstijl kunnen bijdragen aan het ontstaan van MetS. Naast leefstijl en genetische factoren zijn ook zware metalen risicofactoren voor MetS, aldus de studie van Duc et al. Het gehalte zware metalen, met name lood, kwik en cadmium, dat via luchtvervuiling door uitlaatgassen of de industrie, of via vis en zeevruchten (uit vervuild zeewater) in ons lichaam terecht komt, neemt toe en kan zich ophopen in botten, nieren en longen.

Oxidatieve stress bij MetS

Oxidatieve stress zou volgens de studie van Duc een belangrijke rol kunnen spelen in de etiologie van MetS. MetS-patiënten vertonen systemische oxidatieve schade als gevolg van de toename van vrije zuurstofradicalen (Reactive Oxygen Species) of een tekort aan antioxidanten. Zware metalen katalyseren de afgifte van vrije zuurstofradicalen, ontstekingsmediatoren en antitrombotische stoffen die de vasculaire endotheelcellen kunnen beschadigen en hypertensie kunnen verergeren. Met name lood en cadmium verstoren de bloedstolling en verhogen het risico op hart- en vaatziekten. Een verhoogd kwikgehalte kan bijdragen aan arteriosclerose van de halsslagader.

Kerrie (curcumine) en vitamines hebben een gunstig effect op MetS

Er is steeds meer bewijs dat voldoende inname van vitamines en kerrie een gunstig effect heeft op hart- en vaatziekten, diabetes en psychische aandoeningen. De kenmerkende gele kleur van kerrie is afkomstig van het polyfenol curcumine. Curcumine heeft antioxidant- en ontstekingsremmende eigenschappen en vermindert het risico op hart- en vaatziektes. In de studie van Duc et al. is onderzocht of een verhoogde inname van vitamines en kerrie het risico op MetS vermindert en of zware metalengehaltes in het bloed en een verhoogde hs-CRP (high sensitive CRP) waarde samenhangen met het risico op MetS. De studie werd uitgevoerd onder de Koreaanse bevolking (60.256 Koreanen in de leeftijd van 15 jaar en ouder) met en zonder verschillende chronische ziektes.

Enkele interessante bevindingen

De inname van vitamines, zoals B1, B2, B3 en C, was significant lager bij proefpersonen met MetS in vergelijking met personen zonder MetS. De serumspiegels lood, kwik en cadmium, vitamine E en hs-CRP waren significant hoger bij proefpersonen met MetS. Het risico op MetS was significant lager bij mensen die veel kerrie consumeerden dan bij mensen die dat niet deden. Het risico op MetS verminderde met respectievelijk 12% en 1%, wanneer de inname van vitamine B1 en C met één mg steeg. Het risico werd verhoogd met respectievelijk 14%, 3% en 9% wanneer de serumspiegels van lood, kwik en hs-CRP met één eenheid verhoogd waren.

Extra aandacht voor vitamine B1 in het glucosemetabolisme

Vitamine B1 speelt een belangrijke rol in het intracellulaire glucosemetabolisme. De inname van vitamine B1 was significant lager en de niveaus van HbA1c en nuchtere glucose waren significant hoger bij personen met MetS. Eerder onderzoek toonde aan dat verlaagde vitamine B1-spiegels in diabetische vasculaire cellen de metabole disfunctie bij hyperglykemie kunnen verergeren. Suppletie van 150 mg thiamine per dag kan onder meer de nuchtere glucoseconcentraties in het plasma verlagen en dislipidemie verminderen. Ook verhoogt vitamine B1 de functies van endotheelcellen en vertraagt het de ontwikkeling van arteriosclerose.

De resultaten uit de studie van Duc tonen dus aan dat inname van afdoende vitamines, en met name vitamine B1 (RI 1,5 mg per dag voor mannen en 1,1 mg per dag voor vrouwen) en C (RI 110 mg per dag), en een hogere consumptie van kerrie, potentiële gezondheidsvoordelen biedt in de strijd tegen het metabool syndroom en andere niet-overdraagbare ziekten.

Voeding- en leefstijltips bij MetS

  • Zorg voor voldoende vitamines: zoals vitamine B2, B3, C en met name vitamine B1 (onder meer te vinden in aardappelen, groenten, vlees en zuivel). Let extra op de inname van je vitamine B1 bij de consumptie van (veel) alcohol. Suppletie van 150 mg B1 per dag kan zinvol zijn bij MetS. Er is geen toxiciteit bekend bij een hogere inname, zelfs niet bij 500 mg per dag.
  • Kies je voor een curcuminesupplement als therapeutische interventie? Kies dan voor een dagdosering van minimaal 500 miligram na de maaltijd. 
  • Zorg voor calorierestrictie en voldoende beweging: 150 min/ week
  • Verrijk je voeding met kerrie en curcuma. Bijvoorbeeld met dit smakelijke gerecht met kerrie en falafel.
  • Reduceer toxines en zware metalen uit de omgeving. Zorg voor een dagelijkse detoxificatie met bijv. knoflook en groene bladgroenten of ga regelmatig de sauna in.

Lees ook

Referentie

Duc, H.N., Oh, H. & Kim, M-S. (2021). Effects of Antioxidant Vitamins, Curry Consumption, and Heavy Metal Levels on Metabolic Syndrome with Comorbidities: A Korean Community-Based Cross-Sectional Study. Antioxidants, 10(5): 808